Sterydy to… upraszczając definicje encyklopedyczną – związki organiczne na pierścieniu,
z których wytwarza się wiele leków o działaniu przeciwzapalnym. W przyrodzie występują powszechnie, często łącznie z lipidami. Substancją macierzystą sterydów zwierzęcych jest cholesterol.
W postaci leków można nabyć je na receptę w każdej aptece. W sporcie wykorzystywane są jako tzw. koks, czyli środki dopingujące. O tym, że nie ma dziś sportu wyczynowego bez dopingu wie każdy. Jednak rzadko mówi się o skutkach ubocznych jego stosowania. Sterydy bez recepty można kupić w siłowniach a przede wszystkim poprzez Internet.


Autor artykułu:
Andrzej Adamczyk

Pedagog, socjolog, specjalista ds. profilaktyki uzależnień, autor materiałów badawczych
i uczestnik wielu projektów badawczych, mających na celu diagnozę zagrożeń wychowawczych
u dzieci i młodzieży; badacz i autor problemu: Mladost’ a steroidy ohrozenia z intenetovej sieje, w ramach: Hodnoty, vzťahy a virtuálny svet – ohrozenia a vỳzvy, realizowanego na zlecenie Katedry Psychologii Uniwersytetu w Trnawie przy współpracy Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, a także innych placówek naukowo-badawczych. Pomysłodawca, współorganizator oraz prowadzący, pierwsze w kraju szkolenia młodych liderów kampanii antydopalaczowej, realizowanego na terenie m. st. Warszawy.


Któż z nas nie był młody-oczywiście – można czuć się młodo nawet w średnim wieku ale my nie myślimy o „takiej’ młodości. Myślimy o tej, gdzie pod wpływem różnych czynników-grono rówieśnicze, nieco starsi koledzy, dużo starsi koledzy, „mądrzejsi”, bardziej doświadczeni, którym to, podobają się wszelkie „nowinki” życiowe – mogą być pseudo atrakcją nudnego, młodzieńczego życia. Gdy oglądamy po raz n-dziesiąty spot, w czasie którego to na jego planie, młody człowiek odwiedza diabła ( zagrał go świetnie mój ulubiony aktor Stefan Friedman ), prosząc o podanie najlepszego sposobu na zmarnowanie sobie życia- i otrzymuje go-czyli „wejście” w narkotyki, to nie sposób odnieść wrażenia, że młodzież rzeczywiście poszukuje takiego sposobu-na zmarnowanie sobie życia. Jednym z nich, jest przyjmowanie sterydów, lecz nie tych, przepisywanych w celach leczniczych przez lekarza.

Gdy znajdujemy w środkach masowego przekazu następujące informacje: cyt.: „W klasach drugich szkół ponad gimnazjalnych (17-18 lat) 17 proc. chłopców choć raz w życiu brało sterydy. To ok. dwa razy więcej, niż cztery lata temu.” I dalej: „ Wg innych badań, ok. 65 proc. młodych ludzi ćwiczących na siłowniach przyjmuje sterydy”, to na pewno naukowa wiedza, pozwala mi powiedzieć z pełną odpowiedzialnością: Młodzi ludzie w szkołach ponadgimnazjalnych sięgają po anaboliki częściej niż po heroinę, kokainę czy środki halucynogenne.

Szukając odpowiedzi na wiele pytań, związanych z przyjmowaniem przez młodzież sterydów, przedstawiłem pewien mit i prawdę. Oto one:
Mit
Sterydy to problem tzw. trudnej młodzieży, osiłków z szerokimi karkami.
Prawda
Coraz częściej biorą je zwykli chłopcy, niepozorni, grzeczni, cisi, którzy chcą zwrócić na siebie uwagę. Ulegają stereotypom, modzie na ładny wygląd. Idąc ulicą, myślą: „Dlaczego nie mogę wyglądać jak ten sportowiec, aktor? Przecież dzięki sterydom wszystko jest możliwe”.

Obecnie, zdobycie sterydów jest tak proste jak zdobycie narkotyków, a może jeszcze bardziej prostsze, bo za ich przyjmowanie przecież nic nie grozi. Myślę tutaj o prawodawstwie a nie konsekwencjach zdrowotnych.
Według dostępnych mi badań unijnych, aż 51 proc. naszych 17-latków twierdzi, że zdobycie leków hormonalnych jest łatwe, a 39 proc. uważa, że gdyby chciało, mogłoby je zdobyć bez problemu. Głównie na siłowniach, w sklepach z odżywkami „spod lady” i poprzez Internet.
No właśnie, cytować można dużo, ale gdzie są dowody na przyjmowanie sterydów przez młodych ludzi? Gdy podam ich powody, to koło się zamknie.
A jest to według wyników moich badań: chęć poprawy swojej sylwetki; zaimponowanie płci przeciwnej; chęć wyglądania jak dobrze prezentujące się gwiazdy show biznesu lub napakowani
i silni łysogłowi, którzy wzbudzają respekt swoim wyglądem.
Tu koło się zamyka. Bo sterydy można kupić przez Internet, zupełnie anonimowo, nie podając ani swojego wieku, płci, nawet adresu-prawdziwego domowego-bo przesyłka może przecież zostać wysłana na adres kolegi.

Prowadząc kilka lat temu badania dowiodłem, że w niemal każdej polskiej siłowni, bez większego problemu można nabyć praktycznie każdy rodzaj sterydów anabolicznych. Handlem zajmują się głównie bywalcy siłowni. Warto wiedzieć także, że 99 % dostępnych na czarnym rynku sterydów
( czyli w Internecie i na siłowni ), to podróbki. Po użyciu sterydów niewiadomego pochodzenia, można nabawić się infekcji czy grzybicy, nie wspominając o ryzyku śmierci na skutek wstrzyknięcia niebezpiecznej substancji.
Bardzo popularną od pewnego czasu, drogą dystrybucji sterydów jest wspomniany wcześniej – Internet. Wpisując w przeglądarkę internetową słowo „sterydy” można odnaleźć wiele stron internetowych, za pośrednictwem, których można nabyć każdy steryd. Wiele stron wygląda tak jak by miały mieć charakter jedynie informacyjny, ale obok cennika widnieje odnośnik do linku umożliwiającego uzyskanie kontaktu z właścicielem strony, który takowy cennik zamieszcza. Dodatkowo na tych stronach można odnaleźć bardzo dużo informacji opisujących właściwości każdego sterydu, jak również cykle używania oraz wiele dodatkowych informacji, które ułatwiają początkującym wejście w świat sterydów.

W Polsce dostępna jest szeroka gama sterydów, które dość często występują pod różnymi nazwami i w różnych postaciach. Niżej wymienione anaboliki nie wyczerpują w pełni zasobu wszystkich dostępnych drogą internetową substancji stosowanych przez młodzież, lecz są jedynie krótkim opisem substancji, jakie ujawniłem w wynikach swoich badań oraz tych, prowadzonych przez wyspecjalizowane ośrodki badawcze.
Jednym z najbardziej popularnych sterydów w Polsce, chętnie kupowanym przez Internet, jest metanabol. Skutki stosowania to: występowanie żółtaczki holestatycznej, uszkodzenie wątroby; u młodych osób może być zahamowany wzrost ciała, zaburzona zostaje spermogeneza oraz mogą występować zaburzenia libido. Metanabol ma działanie androgenne, hamuje wydzielanie własnego testosteronu o ok.30%. Przyjmowanie tego środka powoduje szybki przyrost masy mięśniowej. Działanie ujawnia się po 2- 3 dniach podawania, a „najlepsze” efekty widoczne są po 10- 15 dniach i utrzymują się przez kilka tygodni.

Równie często kupowanym poprzez Internet i następnie zażywanym sterydem jest omnadren.
W zależności od dawek spełnia różne funkcje. Omnadren ma silne działanie maskulinizujące. Gdy zażywa się go w dawkach przekraczających dawki lecznicze, dochodzić może do magazynowania wody w organizmie. Pojawiają się wtedy obrzęki, przeważnie w okolicach podudzi, uniemożliwiając chodzenie. U młodych osób zażywających ten środek w dużych dawkach, poziom agresji jest znacznie podwyższony, co często prowadzi do problemów z prawem. Dość częstym skutkiem ubocznym jest trądzik posterydowy oraz zmiany zapalne skóry.

Jednym z najsilniej działających sterydów jest anapolon, znany również jako anadrol, kupowany przez Internet przez „wprawionych” sterydowców. Nie powinno się go stosować dłużej niż dwa tygodnie. Po tym okresie nie powoduje już znacznego wzrostu masy mięśniowej. W ciągu tygodnia zwiększa on masę ciała o ok. 3 kg. Anapolon podnosi zawartość żelaza we krwi. Dawka dzienna 50-150 miligramów, działa do 16 godzin. Żaden steryd nie daje tak szybkiego przyrostu mięsni jak Anapolon. Środek ten chroni przed przetrenowaniem. Przedawkowanie może spowodować śpiączkę.

Boldenon to jeden z najniebezpieczniejszych sterydów dla organizmu człowieka. Posiada silne działanie anaboliczno-androgenne. Jego zażywanie powoduje tzw. „dużą twardość mięśnia”. Młodzież kupuje go poprzez Internet a następnie zażywa go w celu poprawienia suchej masy mięśniowej. Jego zażywanie poprawie masę ciała, ponieważ … poprawia apetyt, co w połączeniu
z wysokim indeksem anabolicznym daje dobre przyrosty masy mięśniowej jak i rzeźby ciała, szczególnie przy niskim procencie tkanki tłuszczowej.

Winstrol, inaczej zwany jako stanozolol, jest środkiem sterydowym powodującym uzyskanie suchej masy mięśniowej. Powoduje u stosującej młodzieży przyrost siły, ale nie masy mięśniowej. Jednym z ważniejszych objawów ubocznych jest wysuszanie stawów, przez co siłowe treningi są bolesne dla organizmu młodego człowieka. Jest środkiem bardzo toksycznym.

Oxandrolon, to steryd o bardzo silnym działaniu anabolicznym i bardzo małym działaniu androgennym. Kupowany poprzez Internet a następnie przyjmowany jest w celu przyśpieszenia efektu działania innych sterydów. Powoduje przyrost siły oraz zwiększa twardość mięśnia. Środek ten zażywają osoby, którym zależy właśnie na przyroście siły, a nie mogą siebie pozwolić na przyrost wagi.

Cypionat testosteronu, to specyfiki o dużej zawartości testosteronu.
Jest to podstawowy środek zawarty w używanych sterydach, stosowany w czasie masowych cyklów ćwiczeń na siłowni. Kupowany przez młodzież nie tylko poprzez strony internetowe ale często w miejscu ćwiczeń, na siłowniach. Adresy siłowni, które oferują cypionat testosteronu, znajdują się na stronach internetowych. Powoduje on gwałtowny przyrost masy oraz siły. Używanie tego sterydu, powoduje skłonności do magazynowania wody w tkance mięśniowej. Stosowany domięśniowo.

Najsilniejszy środek testosteronowy to testosterone suspension. Efekty można zaobserwować już po pierwszej iniekcji. W krótkim czasie zwiększa masę mięśniową i siłę. Jest to środek używany przed zawodami, przez zaawansowanych kulturystów, ale… zaczyna być także coraz częściej stosowany przez „odważną” młodzież, podpatrującą swoich „mistrzów” na siłowniach. Iniekcje są bardzo bolesne. Bez problemu można kupić go poprzez Internet lub na siłowniach.

Nandrolon to jeden z najpopularniejszych sterydów, potocznie zwany jako „deka”, dostępny
w Internecie i na siłowniach. Nie powoduje takich objawów jak trądzik, niechciane owłosienie, wypadanie włosów, które są charakterystyczne dla androgenów. W związku z tym, że nandrolon to środek, który powoli buduje masę mięśniową, jest z chęcią stosowany przez początkujących sterydowców. Środek ten jest również popularny u kobiet, stosujących sterydy, ale dawka
w porównaniu z mężczyznami jest nawet dziesięć razy mniejsza.

Doskonale rozumiem, że wiele młodych osób przyjmujących sterydy, po przeczytaniu mojego materiału powie, gość ma stare dane. Zgadzam się z takim stwierdzeniem. Rynek sterydowy tak szybko pędzi do przodu, że dogonienie go, jest istnym pędzeniem psa Reksia za swoim ogonem. Jednak, omawiając zagrożenia płynące z sieci internetowej dla młodzieży, nie sposób odnieść się do tematu wiarygodności informacji w niej zawartych, a związanych z „wiedzą” o sterydach. Nie ulega wątpliwości, że w perspektywie omawianego problemu, mamy do czynienia ze specyficznymi cechami przekazu internetowego. Zaliczyć należałoby do nich:
• powtarzanie niepełnych i nieprawdziwych informacji;
• przemilczanie informacji, które mogłyby dać odbiorcy pełną informację o „produkcie”;
• selekcja informacyjna;
• nadmierne uogólnianie;
• posługiwanie się opiniami, trudno weryfikowalnych „autorytetów”.
W konsekwencji dochodzi do powstawania mechanizmu silnego oddziaływania na odbiorcę, który jest systematycznie „zarzucany” informacjami ( dodajmy podanymi w atrakcyjnej formie graficznej ), które stają się wektorami ukierunkowującymi. Sposób podania informacji, użyte argumenty, częstotliwość odbioru, wywołują reakcję zwrotną. W przypadku młodych ludzi, nie dysponujących odpowiednią wiedzą, możliwością weryfikowania danych oraz ich skonfrontowania z prawdziwymi wiadomościami, rodzić to może, niebezpieczne konsekwencje, tak w wymiarze osobistym, społecznym jak i zdrowotnym.

Ci, którzy sięgają po sterydy, zwykle próbowali również tytoniu, alkoholu czy marihuany. Jak twierdził swojego czasu Marie Choquet, dyrektor ds. badań w Narodowym Instytucie Zdrowia
i Badań Medycznych (INSERM), są to konsumenci wielu zakazanych środków. Najpierw jest alkohol, pity niemal powszechnie w przerwach meczów. Sterydowcy, są również bardziej agresywni niż inni młodzi ludzie.

Przegląd ponad 500 wypowiedzi, zamieszczonych na forach dyskusyjnych o sterydach, pozwolił mi na postawienie pierwszej tezy: w Internecie prowadzona jest bardzo otwarta
i wielotematyczna dyskusja, dotyczącą eksperymentów i problemów ze sterydami. Charakterystycznym dla omawianych powyżej stron jest poszukiwanie informacji
o „bezpiecznych” sposobach przyjmowania sterydów oraz dzielenie się swoimi wrażeniami po ich zastosowaniu. Poraża otwartość dyskusji i nieskrępowane przekazywanie osobistych doświadczeń. Do nielicznych, należą wypowiedzi wskazujące na szkodliwość przyjmowania sterydów na „szybko”. Chcę wziąć, wezmę, moje mięśnie będą większe, a moja sylwetka bardziej atrakcyjna – to dominanty wśród powiedzeń młodych ludzi, przyjmujących w niekontrolowany sposób sterydy.
Z charakteru wypowiedzi na forach internetowych wynika, że opanowane są one głównie przez nastoletnią młodzież. W równoległych dyskusjach uczestniczy nawet od czterech do ośmiu młodych osób. Wiele z nich jest prowadzonych z dużą częstotliwością – nawet codziennie. Najwyższy okres aktywności sterydowych internautów, określić można na godziny od 20.00 do 24.00.

Analiza zawartości stron internetowych pozwoliła mi znowu na postawienie, tym razem kolejnej tezy: mamy do czynienia z poważnym wyzwaniem wychowawczym i problemem „poznawczym”. Dotyczą one niekontrolowanego dostępu do wiedzy nieprawdziwej , tworzenia zachęt do wejścia w „świat sterydowców” oraz destygmatyzowania zagrożenia sterydami. Jesteśmy więc rzeczywistymi świadkami poszerzenia się zagrożeń ze strony tego rodzaju mediów, które powinny wypełniać odmienne funkcje.

Gdybym w tym miejscu pokusił się o podsumowanie swoich przemyśleń, to okazuje się, że większość przypadków stosowania sterydów przez nastolatków odbywa się bez jakiejkolwiek profesjonalnej opieki, a źródłem wiedzy staje się często starszy „napakowany” kolega. Stąd dla młodzieńców spragnionych sukcesu rady kolegów lub fascynacja wielkimi bicepsami panów na pierwszych stronach gazet o tematyce kulturystycznej, sterydy wydają się swego rodzaju „czarodziejską pastylką” która z zakompleksionego chłopca w kilka chwil uczyni Herkulesa. Pamiętajmy i o tym, co jest pomijane przez nastolatków, że działanie sterydów uzależnione jest
w znacznym stopniu od indywidualnych predyspozycji genetycznych a nie od ilości użytego środka.
Młodzi ludzie zafascynowani wyglądem nierzadko i nie tylko swoich telewizyjnych idoli, nie dopuszczają do swojej świadomości informacji, że… sterydy po prostu szkodzą ich organizmowi. Że pewne procesy fizjologiczne, które rozpoczynają się w organizmie, są nieodwracalne. Że, łatwo jest rozpocząć przyjmowanie sterydów a zakończenie ich brania, nie jest takie łatwe lub w wielu przypadkach innych uzależnień, wręcz bardzo trudne lub niemożliwe. Że, samopoczucie i ocena własnej wartości uzależnione zostają od zewnętrznej substancji.
I dalej… że, coraz wyższe dawki sterydów mogą stawać się niezbędne do podtrzymania lub zwiększenia mięśni i siły, które te substancje pomogły się im zbudować. W rezultacie używający sterydy młody człowiek jest jak yo-yo i żyje od cyklu do cyklu. Z czasem przyzwyczaja się do igieł
i do czytania najnowszych ulotek na temat zalet ostatniego super produktu. Że to kosztuje, że to
i tak dalej… Dużo tych „że”, ale pułapka dla wielu młodych ludzi, tym samym, już się zatrzasnęła.